Zie je mij lachen?
“We moeten ook een beetje kunnen lachen, toch?”
“Neem niet alles zo serieus.”
“Humor moet toch kunnen?”
“Het was maar een grapje.”
Ja hoor.
Ik hou van lachen. Veel zelfs.
En wie ooit een training Geweldloze Communicatie bij mij heeft gevolgd, weet dat we echt niet drie uur lang met ernstige gezichten in een kring zitten te praten over gevoelens en behoeften.
Er wordt gelachen. Veel. Er wordt ook gezucht, gezocht, gestunteld, gevloekt, geraakt, stilgevallen en af en toe een traantje weggepinkt. Eigenlijk komt alles langs wat in het echte leven ook langskomt.
Want hoewel we samenkomen om serieus te leren hoe we meer verbindend kunnen communiceren, betekent dat niet dat we onszelf de hele tijd serieus hoeven te nemen.
Humor is óók een strategie
Binnen Geweldloze Communicatie kijken we naar wat we doen als een strategie om een behoefte te vervullen. En humor kan een prachtige strategie zijn.
Om verbinding te ervaren. Om te ontspannen. Om te spelen. Om spanning te ontladen. Om samen iets licht te maken. Om plezier te hebben.
Een grap kan in één klap iets openbreken waar we met twintig verstandige zinnen niet doorheen kwamen.
Maar humor kan ook iets anders doen. Het kan afstand creëren.
We kunnen een grap maken omdat we ons ongemakkelijk voelen. Omdat we niet weten hoe we moeten reageren op wat iemand vertelt. Omdat het spannend wordt. Omdat we onszelf willen beschermen. Omdat we niet te lang bij verdriet, schaamte, boosheid of pijn willen blijven.
En soms maken we een grap ten koste van iemand anders.
En zeggen daarna:
“Het was maar een grapje.”
Maar… zie je mij lachen?
Dat vind ik een interessante vraag.
Niet: Was het grappig bedoeld?
Niet: Had ik de intentie iemand te kwetsen?
Niet: Vond de rest van de groep het grappig?
Maar: Wat gebeurde er tussen ons?
Want bij Geweldloze Communicatie gaat het uiteindelijk niet alleen over onze intentie. We zijn ook nieuwsgierig naar de impact van wat we doen.
Als ik een grap maak met de intentie om verbinding te creëren en jij trekt je terug, dan hoef ik mezelf daarvoor niet onmiddellijk op mijn kop te geven. Maar ik kan het wel opmerken.
Hé. Ik wilde dichterbij komen en er gebeurde iets anders.
Dat is waardevolle informatie. Want de impact van mijn woorden kan heel anders zijn dan wat ik ermee bedoelde. En wanneer ik bereid ben om daarnaar te luisteren, ontstaat er ruimte om elkaar beter te begrijpen.
“Je moet ook tegen een grapje kunnen”
Die zin vind ik daarom zo interessant.
Want zodra ik bepaal dat jij ergens tegen moet kunnen, ben ik eigenlijk al gestopt met nieuwsgierig zijn naar jouw ervaring. Ik ben dan vooral bezig met het verdedigen van mijn eigen bedoeling, terwijl ik nog helemaal niet weet wat er bij jou gebeurde.
En dat is jammer, want juist daar kan contact ontstaan.
Wat gebeurde er bij jou toen ik dat zei?
En ook: Wat probeerde ik eigenlijk te bereiken met die grap?
Was ik op zoek naar luchtigheid? Naar contact? Naar ontspanning? Wilde ik weg uit een ongemakkelijk moment? Vond ik het lastig om te horen wat je zei?
En wat gebeurde er vervolgens bij de ander? Voelde die zich uitgenodigd om mee te lachen, of juist buitengesloten? Ontstond er ontspanning, of werd iets wat belangrijk was ineens weggelachen?
Dan wordt humor geen discussie meer over wie er wel of geen gevoel voor humor heeft. Het wordt een ingang om te onderzoeken wat er werkelijk speelt.
En dat vraagt soms best wat van ons. Want het is een stuk gemakkelijker om te zeggen dat iemand een grapje niet begrijpt, dan om nieuwsgierig te blijven naar de pijn die onze woorden hebben geraakt.
Tegelijkertijd hoeven we onszelf ook niet te veroordelen wanneer een grap verkeerd valt. Ook wij hadden een behoefte die we probeerden te vervullen. Die behoefte doet er net zo goed toe.
Het interessante is dat we, zodra we bereid zijn om naar beide ervaringen te kijken, veel meer mogelijkheden krijgen om opnieuw verbinding te maken.
We hoeven echt niet alles zo serieus te nemen
Gelukkig niet.
Ik zou mijn trainingen een stuk minder leuk vinden als we dat wel deden.
Geweldloze Communicatie gaat voor mij ook helemaal niet over voortdurend voorzichtig zijn. Over ieder woord wegen. Over nooit meer plagen, nooit meer scherp zijn en voor iedere grap eerst schriftelijke toestemming vragen.
Het gaat over aanwezig blijven. Ook als we lachen. Ook als we plagen. Ook als iets ongemakkelijk wordt. Ook als ik dacht dat iets ontzettend grappig was en jij me aankijkt met een gezicht waarop vrij weinig plezier te ontdekken valt.
En soms betekent dat dat ik even stop met grappen maken en luister naar wat er bij jou gebeurt. Een andere keer ontdekken we samen dat we iets veel zwaarder maakten dan nodig was en kunnen we er allebei hartelijk om lachen.
Humor kan verbinden. Humor kan beschermen. Humor kan verzachten. Humor kan verhullen. Humor kan ruimte maken. En humor kan iemand buitensluiten.
De interessante vraag is daarom niet alleen:
Kunnen we erom lachen?
Maar ook:
Lachen we samen?
Zin om samen te leren, oefenen én lachen?
De komende tijd zijn er verschillende plekken om kennis te maken met Geweldloze Communicatie of er verder in te verdiepen.
5 november - Introdag in het Proeflokaal in Haarlem
Een hele dag kennismaken met Geweldloze Communicatie. Van 10.00 tot 16.30 uur gaan we samen ontdekken, ervaren en oefenen wat er verandert wanneer je met andere oren leert luisteren en met andere woorden leert spreken. Er zijn nog drie plekken beschikbaar. HIER kun je je aanmelden.
9 november - Fundamenten van Geweldloze Communicatie
Een online basiscursus van zes bijeenkomsten van drie uur. We duiken in de uitgangspunten van Geweldloze Communicatie en oefenen met situaties uit je eigen leven. HIER vind je meer info en kun je je aanmelden.
Januari - Nieuwe cursus in Alkmaar
In Buurthuis Overdie start een nieuwe basisursus Geweldloze Communicatie. Een mooie gelegenheid om samen met anderen te ontdekken hoe je anders kunt omgaan met lastige gesprekken, emoties en conflicten. HIER meld je je aan.
Januari - Jaartraining Geweldloze Communicatie
Zeven live dagen in Haarlem en veertien online sessies. Een heel jaar om te oefenen, onderzoeken, verdiepen en Geweldloze Communicatie steeds meer onderdeel te laten worden van je dagelijks leven. Je kunt HIER meer lezen en een intake inplannen.
Bovendien heb ik op dit moment drie geinteresseerden voor de Drie Dagen Dialoog. Als er zes deelnemers zijn kunnen we een moment gaan plannen. Interesse? Stuur dan een email naar tamara@vrijcommuniceren.nl
Warme groet,
Tamara
