Als dansers door het leven

Iedere keer dat we met een ander mens in contact komen, ontstaat er een dans. Soms bewegen we moeiteloos met elkaar mee. Soms staan we elkaar op de tenen, raken we uit het ritme of hebben we allebei een heel andere dans in gedachten.

En soms zijn we zo druk bezig met onze eigen passen, dat we nauwelijks meer in de gaten hebben wat de ander aan het doen is.

Ik gebruik de metafoor van de dansvloer graag tijdens mijn trainingen Geweldloze Communicatie. Omdat het zo mooi zichtbaar maakt wat er eigenlijk gebeurt wanneer twee mensen met elkaar communiceren.

Want communiceren is voortdurend bewegen. Tussen jezelf en de ander. Tussen naar binnen keren en naar buiten bewegen. Tussen ruimte innemen en ruimte geven. Tussen luisteren en jezelf uitdrukken.

En net als bij dansen vraagt dat om aandacht, afstemming en de bereidheid om af en toe een andere beweging te maken.

Drie plekken op de dansvloer

Binnen Geweldloze Communicatie onderscheiden we drie belangrijke bewegingen: zelfverbinding, empathisch luisteren en jezelf eerlijk uitdrukken.

Bij zelfverbinding keer je naar binnen. Je staat stil bij wat er in jou gebeurt. Wat voel ik? Wat raakt me? Welke behoeften spelen er? Wat wil ik eigenlijk? Je neemt even de tijd om jezelf te horen voordat je verder beweegt.

Bij empathisch luisteren richt je je aandacht op de ander. Je probeert te begrijpen wat er in die ander leeft, zonder direct te reageren, te adviseren of je eigen verhaal ernaast te leggen. Je volgt de beweging van de ander, met nieuwsgierigheid naar wat er achter diens woorden schuilgaat.

Bij eerlijk uitdrukken laat je jezelf zien. Je deelt wat er in je omgaat, wat belangrijk voor je is en wat je graag zou willen. Zonder de ander verantwoordelijk te maken voor jouw gevoelens en behoeften.

Drie bewegingen die voortdurend met elkaar in verbinding staan.

Wie leidt er eigenlijk?

Stel je voor dat je met iemand in gesprek bent. De ander vertelt iets wat hem dwarszit. Je luistert, probeert te begrijpen wat er speelt en stelt een vraag. Dan zegt diegene iets wat jou raakt.

Opeens verandert er iets.

Je voelt irritatie opkomen. Je merkt dat je jezelf wilt verdedigen. Je aandacht verschuift van de ander naar jezelf. En voordat je het weet, ben je niet meer aan het luisteren, maar bezig met het formuleren van je antwoord.

Herkenbaar?

Op zo'n moment kun je doorgaan op de automatische piloot. Je kunt ook even stilstaan bij wat er in jou gebeurt. Een moment van zelfverbinding, midden in het gesprek.

En vanuit die verbinding ontstaat er weer keuzevrijheid.

Wil ik delen wat er in mij gebeurt? Wil ik eerst nog wat langer luisteren? Heb ik behoefte aan een pauze? Of wil ik onderzoeken wat er tussen ons gebeurt?

Dat is wat ik zo waardevol vind aan Geweldloze Communicatie. Het geeft je geen vast stappenplan dat je in ieder gesprek moet afwerken. Het helpt je om je bewust te worden van waar je staat, zodat je kunt kiezen hoe je verder wilt bewegen.

Samen dansen vraagt om afstemming

Als je ooit met iemand hebt gedanst, weet je hoe ongemakkelijk het kan zijn wanneer twee mensen allebei hun eigen passen blijven zetten zonder oog te hebben voor elkaar.

De een wil vooruit, de ander achteruit. De een versnelt, de ander vertraagt. En allebei trekken ze aan elkaar om de ander in hun eigen ritme mee te krijgen.

In gesprekken gebeurt precies hetzelfde.

We willen begrepen worden, terwijl de ander ook begrepen wil worden. We willen iets vertellen, terwijl de ander nog midden in zijn verhaal zit. We willen een oplossing vinden, terwijl de ander vooral behoefte heeft aan ruimte om even stil te staan.

En voor je het weet, ontstaat er een strijd over wie de leiding heeft.

Maar wat gebeurt er wanneer je je bewust wordt van die bewegingen? Wanneer je opmerkt dat de ander nog iets wil delen en besluit om even te volgen? Of wanneer je merkt dat je zelf iets belangrijks te zeggen hebt en daarvoor ruimte vraagt?

Dan ontstaat er afstemming.

Niet doordat één persoon voortdurend de leiding neemt of zich aanpast aan de ander, maar doordat er ruimte komt voor ieders beweging.

En wanneer beide mensen bereid zijn om elkaar te zien, te horen en hun eigen bewegingen kenbaar te maken, kan er iets bijzonders ontstaan. Een gesprek waarin je niet langer tegenover elkaar staat, maar samen beweegt.

Moet je dan met iedereen dansen?

Tijdens mijn laatste basiscursus stelde een deelnemer een prachtige vraag:

'Maar moet ik dan met iedereen deze dans aangaan?'

Nee!

Geweldloze Communicatie is geen verplichting om met iedereen in verbinding te blijven. Het is ook geen uitnodiging om eindeloos te luisteren, je grenzen op te rekken of verantwoordelijkheid te nemen voor de bewegingen van een ander.

Je mag besluiten dat je niet wilt dansen. Je mag de dansvloer verlaten. Je mag aangeven dat je een ander ritme nodig hebt. En je mag ook besluiten dat je met iemand helemaal geen dans wilt aangaan.

Juist de verbinding met jezelf helpt je om daarin bewuste keuzes te maken.

Want een dans wordt er niet mooier van wanneer één persoon voortdurend op zijn tenen loopt om de

ander tevreden te houden.

En als het lukt?

Wat mij telkens opnieuw raakt, is wat er kan gebeuren wanneer twee mensen werkelijk bereid zijn om deze dans met elkaar aan te gaan.

Wanneer ze allebei verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen gevoelens en behoeften. Wanneer ze nieuwsgierig blijven naar elkaar, ook als het schuurt. Wanneer ze bereid zijn om even stil te staan, opnieuw te beginnen of een beweging te maken die ze nog niet eerder hebben gemaakt.

Dan kan er iets ontstaan wat geen van beiden in zijn eentje had kunnen bedenken.

Er kan begrip groeien waar eerst verwijdering was. Er kan ruimte ontstaan waar eerst spanning zat. En er kunnen oplossingen tevoorschijn komen die recht doen aan wat voor beide mensen belangrijk is.

Ik heb dat inmiddels zo vaak mogen ervaren, in mijn eigen leven, in trainingen en tijdens bemiddelingen, dat ik er nog altijd verwonderd over ben.

Niet ieder gesprek wordt daarmee een prachtige dans. We struikelen, missen signalen, verliezen ons evenwicht en beginnen opnieuw.

En dat hoort er allemaal bij.

We zijn tenslotte geen professionele dansers.

We zijn mensen die samen door het leven bewegen.

Zin om de dansvloer op te gaan?

In mijn trainingen Geweldloze Communicatie oefenen we met deze drie bewegingen. Niet alleen door erover te praten, maar vooral door het te ervaren. Door te onderzoeken wat er gebeurt wanneer je van positie verandert, hoe je contact houdt met jezelf en hoe je tegelijkertijd ruimte kunt maken voor de ander.

Er zijn de komende tijd verschillende mogelijkheden om mee te doen:

5 november - Introdag in het Proeflokaal in Haarlem

Een hele dag kennismaken met Geweldloze Communicatie. Van 10.00 tot 16.30 uur gaan we samen ontdekken, ervaren en oefenen wat er verandert wanneer je met andere oren leert luisteren en met andere woorden leert spreken. Er zijn nog drie plekken beschikbaar. HIER kun je je aanmelden.

9 november - Fundamenten van Geweldloze Communicatie

Een online basiscursus van zes bijeenkomsten van drie uur. We duiken in de uitgangspunten van Geweldloze Communicatie en oefenen met situaties uit je eigen leven. HIER vind je meer info en kun je je aanmelden.

Januari - Nieuwe cursus in Alkmaar

In Buurthuis Overdie start een nieuwe basisursus Geweldloze Communicatie. Een mooie gelegenheid om samen met anderen te ontdekken hoe je anders kunt omgaan met lastige gesprekken, emoties en conflicten. HIER meld je je aan.

Januari - Jaartraining Geweldloze Communicatie

Zeven live dagen in Haarlem en veertien online sessies. Een heel jaar om te oefenen, onderzoeken, verdiepen en Geweldloze Communicatie steeds meer onderdeel te laten worden van je dagelijks leven. Je kunt HIER meer lezen en een intake inplannen.

Bovendien heb ik op dit moment drie geinteresseerden voor de Drie Dagen Dialoog. Als er zes deelnemers zijn kunnen we een moment gaan plannen. Interesse? Stuur me dan een email: tamara@vrijcommuniceren.nl

Ik ontmoet je graag een keer op de dansvloer!

Liefs,

Tamara