Minder willen
Deze week stelde ik tijdens de basiscursus Geweldloze Communicatie een vraag aan de deelnemers om over na te denken: ‘Wat wil ik?’
Een van de deelnemers antwoordde: ‘Ik wil minder willen.’
Ik moest glimlachen. Want hoe mooi is dat? Zelfs in het verlangen om minder te willen, schuilt een verlangen. En tegelijkertijd raakte haar antwoord aan iets wat volgens mij veel mensen herkennen. Het gevoel dat we voortdurend iets willen. Meer rust, meer tijd, meer verbinding, meer waardering. Een andere baan, een fijnere relatie, een opgeruimd huis of gewoon eens een dag waarop niemand iets van ons nodig heeft.
En als we dan eindelijk hebben wat we wilden, dient het volgende verlangen zich alweer aan.
Wat willen we eigenlijk?
Binnen Geweldloze Communicatie onderzoeken we wat er onder ons gedrag, onze gedachten en onze verlangens schuilgaat. We noemen dat onze behoeften. Universele menselijke behoeften zoals verbinding, autonomie, veiligheid, rust, erkenning, betekenis en plezier.
Die behoeften zijn niet iets waar we vanaf moeten. Ze horen bij het mens-zijn. Sterker nog, ze vormen een belangrijke drijfveer achter alles wat we doen.
Wanneer ik verlang naar een avond alleen, kan daar een behoefte aan rust of autonomie onder liggen. Wanneer ik graag wil dat iemand naar me luistert, verlang ik wellicht naar begrip of verbinding. En wanneer ik droom van een verre reis, kan dat voortkomen uit mijn behoefte aan avontuur, vrijheid of ontdekking.
Ons verlangen vertelt ons iets over wat belangrijk voor ons is.
Wanneer willen vermoeiend wordt
Toch kan willen ook behoorlijk uitputtend zijn. Vooral wanneer we ervan overtuigd raken dat ons leven pas fijner wordt als we krijgen wat we willen.
Als mijn partner eindelijk verandert. Als mijn kinderen beter luisteren. Als ik meer geld verdien. Als ik mijn werk af heb. Als ik tien kilo afval.
We kunnen zo druk bezig zijn met wat er nog ontbreekt, dat we nauwelijks meer ervaren wat er al is.
En soms raken we zo gehecht aan een specifieke uitkomst, dat we uit het oog verliezen waar we eigenlijk naar verlangen.
Binnen Geweldloze Communicatie maken we daarom een belangrijk onderscheid tussen behoeften en strategieën. Onze behoeften zijn universeel, maar de manieren waarop we ze proberen te vervullen kunnen enorm verschillen.
Ik kan bijvoorbeeld verlangen naar rust en ervan overtuigd zijn dat ik daarvoor een week alleen op vakantie moet. Maar als ik onderzoek wat rust voor mij betekent, ontdek ik wellicht dat een wandeling, een middag zonder afspraken of een eerlijk gesprek ook kan bijdragen.
Dat maakt mijn verlangen naar die vakantie niet minder waardevol. Het geeft me alleen meer mogelijkheden.
De schoonheid van verlangen
En toch wil ik ook een lans breken voor het willen zelf.
Want hoe prachtig is het eigenlijk dat we kunnen verlangen? Dat we ergens naar uit kunnen kijken, ergens warm voor kunnen lopen, iets kunnen dromen wat er nog niet is?
Verlangen brengt ons in beweging. Het nodigt ons uit om te ontdekken, te creëren, lief te hebben, te groeien en nieuwe ervaringen op te doen.
Stel je eens voor dat we niets meer zouden willen. Geen nieuwsgierigheid, geen dromen, geen verlangen naar nabijheid of avontuur. Wat zou er dan overblijven van onze levenslust?
Ik denk dat er een enorme schoonheid schuilt in het vermogen om te voelen wat we graag willen. Om daar werkelijk contact mee te maken, zonder onszelf direct te vertellen dat het onrealistisch, egoïstisch of onbelangrijk is.
En ook zonder dat ieder verlangen onmiddellijk vervuld hoeft te worden.
Willen zonder moeten
Daar zit voor mij een belangrijk verschil.
Ik kan iets heel graag willen en tegelijkertijd accepteren dat het er op dit moment niet is. Ik kan verlangen naar verbinding en ruimte laten voor iemand die daar nu niet beschikbaar voor is. Ik kan dromen van iets groots en ondertussen genieten van mijn leven zoals het vandaag is.
Verlangen hoeft geen opdracht te worden.
En dat geldt ook voor onze behoeften. We kunnen ze serieus nemen zonder te eisen dat ze altijd, onmiddellijk en op precies de manier die wij voor ogen hebben vervuld worden.
Geweldloze Communicatie helpt me om nieuwsgierig te blijven naar mijn verlangens. Wat wil ik precies? Welke behoefte leeft daaronder? Welke mogelijkheden heb ik om daaraan bij te dragen? En wat gebeurt er in mij wanneer ik niet krijg waar ik naar verlang?
Soms brengt dat me in beweging. Soms brengt het me juist tot stilstand. En soms ontdek ik dat ik vooral behoefte heb aan ruimte om te voelen wat er is.
Dus, minder willen?
Ik weet niet of ik minder zou willen willen.
Ik wil vooral vrijer kunnen omgaan met mijn verlangens. Ze kunnen voelen, onderzoeken en serieus nemen, zonder erdoor geregeerd te worden.
Want het verlangen zelf is wat mij betreft niet het probleem. De overtuiging dat het leven pas goed is wanneer al onze verlangens vervuld zijn, kan ons behoorlijk in de weg zitten.
En die deelnemer die minder wilde willen? Ik ben vooral nieuwsgierig naar wat er voor haar achter die woorden schuilging.
Rust? Vrijheid? Tevredenheid? Ontspanning?
Want ook achter het verlangen om minder te willen, schuilt iets wat ertoe doet.
En dat verdient onze aandacht.
Wil jij hier aandacht aan geven?
Morgen (!) start de online basistraining Fundamenten. Je kunt je HIER last minute nog aanmelden.
In januari is er weer een Proeflokaal in Haarlem; een introductiedag om te proeven van verbindende communicatie. Meer info.
En eind januari begint ook de jaartraining Verbindingslab, waar je echt de diepte in kan. HIER lees je meer.
Je kunt mij ook uitnodigen op je werk of in jouw community, één-op-één begeleiding krijgen of even afstemmen wat passend is. Mail me dan op tamara@vrijcommuniceren.nl
