Inchecken: liefde in actie

Laatst ontdekte ik iets in mijn relatie met Vincent waarvan ik geloof dat het cruciaal is voor onze verbinding. En volgens mij eigenlijk voor iedere intieme relatie. Wanneer we in conflict belanden, gaat het zelden over het onderwerp zelf. Meestal gaat het over de manier waarop we met elkaar communiceren. Of nog preciezer: het gaat er vaak over dat we niet echt bij elkaar hebben ingecheckt. Ik geef je een voorbeeld van een paar maanden geleden, iets wat ook met regelmaat terugkwam:

Op een ochtend kwam ik uit de douche. Ik was me aan het aankleden en mijn tas aan het inpakken omdat we samen op pad zouden gaan. Vincent deed de voordeur open en vroeg Pepijn om erbij te komen en zijn schoenen aan te trekken. Ik was nog niet klaar om te vertrekken. Ik voelde stress. In de ochtend blijf ik graag in mijn flow en volg ik het tempo van mijn lichaam. En uit ervaring weet ik dat Pepijn, zodra de deur open is, nú naar buiten wil. En dat hij van streek raakt als dat plan dan toch verandert. Ik voelde me geraakt en geïrriteerd en had het idee dat ik me nu moest haasten. Ook had ik gedachten over Vincent, dat hij niet echt oog voor mij had. Mijn ‘ik ben nog niet klaar’ kwam net iets anders uit mijn mond dan past bij mijn waarden. En toen dacht ik: zie je wel, ik bak ook niks van Geweldloze Communicatie.

Op het moment zelf had ik nog niet helder hoe ik hiermee om wilde gaan. Dus ik deed wat veel van ons doen: ik haastte me, ging mee naar buiten en dacht, dat onderzoek ik later wel. In de dagen daarna zag ik soortgelijke momenten terugkomen. Momenten waarin ik stress voelde, irritatie, en waarin er al snel gedachten opdoken die de schuld bij de ander legden. Wat ik steeds duidelijker begon te zien, was dat Vincent en ik op zulke momenten allebei aannames deden over de ander. We checkten niet wat er werkelijk speelde, maar reageerden op ons eigen verhaal daarover. En precies daar werd ik nieuwsgierig. Wat gebeurt er als we wél eerst bij elkaar inchecken? Wat gebeurt er als we onze aannames toetsen aan de werkelijkheid?

Tijdens een dag samen in de sauna, met ruimte en rust om echt even stil te staan, spraken we over de momenten waarop we wél bij elkaar incheckten en wat dat ons had gebracht. En ook over de momenten waarop we dat niet deden, en hoeveel pijn dat ons allebei vaak had gedaan. We zagen steeds helderder wat het ons oplevert als we daar op de lange termijn bewuster in worden. Het gesprek raakte me en bracht me dichter bij Vincent. Ik voelde opnieuw hoe voedend en verbindend het kan zijn om echt bij elkaar in te checken. Voor jezelf. Voor de ander. Voor de relatie. En ik begreep opnieuw: inchecken is een eenvoudige én diepgaande vorm van liefde in actie.

De kunst van ontvangen

In het voorbeeld hierboven merkte ik hoe fijn ik het had gevonden als Vincent had gevraagd: “Ben je er klaar voor als ik de deur open doe?” En tegelijk maakte dat me nieuwsgierig, want waarom maakt juist zo’n vraag voor mij zoveel verschil? Die vraag bracht me bij wat er in mij leeft als het gaat over intieme relaties. Ik verlang ernaar dat mijn behoeften gekend worden, gezien, begrepen, gerespecteerd en meegenomen. Als iemand bij mij incheckt, vertaalt iets in mij dat onmiddellijk als: ik word liefgehad, ik doe ertoe, ik ben veilig. Wanneer ik dat cadeau ontvang, voel ik letterlijk iets openen. Warmte. Ruimte. Een gevoel van volheid. Ik voel dat iemand mij heeft opgemerkt, mij ziet, rekening met mij houdt, om mij geeft. En dat is voor mij ongelooflijk voedend. Er komt ontspanning. Vertrouwen. Iets in mij kan achteroverleunen. Alsof mijn vertrouwen in het leven zelf even wordt gevoed. En wanneer jij mij dat cadeau van liefde geeft, voel ik niet alleen liefde, maar ook verbinding met jou. Dan is er een ervaring van samen zijn in een veld van liefde en zorg.

Als jij degene bent die afstemt

Maar wat brengt het mij eigenlijk om bij de ander in te checken? Ik moest denken aan een ochtend waarop Pepijn eerder wakker was dan ik en ik me nog moe voelde. Vincent stond op en haalde hem uit bed. Hoewel ik verwachtte dat dat waarschijnlijk prima voor hem was, wilde ik niets invullen. Dus ik checkte even: “Is het oké voor jou als ik nog even in bed blijf?” Hij antwoordde met een warme stem en een glimlach: “Ja, natuurlijk, neem vooral je tijd.” Toen ik later weer contact maakte met dat moment, begreep ik beter wat daar voor mij in zat. Ik wilde voor hem zorgen. Ik wilde zijn ruimte en draagkracht respecteren. Ik wilde weten wat er op dat moment in hem leefde en hem meenemen in mijn keuze. Ik wil dat hij voelt dat ik hem respecteer. Dat ik open ben voor zijn eerlijkheid. Dat ik bereid ben te luisteren naar wat voor hem belangrijk is. Als ik zo’n vraag stel, komt die uit een plek in mijn hart. Een plek van liefde en zorg. En juist daarom voelt inchecken voor mij ook als geven. Als het aanbieden van een cadeau. Ik moet dan denken aan Marshalls lied Given To. Er zit vreugde in dat geven. Alsof ik even beweeg vanuit een veld van liefde.

Waardering

Nog iets anders wat ik begon te zien, is dat wanneer Vincent bij mij incheckt en ik daarin liefde en zorg ervaar, ik ook kan kiezen om mijn waardering uit te spreken. En op het moment dat ik dat doe door te vertellen wat het met mij deed en welke behoeften daarin geraakt of vervuld werden, geef ik hem tegelijk waardevolle informatie over wat voor mij belangrijk is. Een paar dagen na dat voorval vroeg Vincent bijvoorbeeld: “Ben je klaar om te gaan?” Later zei ik tegen hem: “Dankjewel dat je me vroeg of ik er klaar voor was. Ik vind het zó fijn om in mijn flow te blijven en het tempo van mijn lichaam te volgen. En als jij bij mij incheckt, merk ik dat ik daarvan ontspan. Het geeft me het gevoel dat ik mijn tijd mag nemen. En ik voel me gezien en verzorgd.” Het raakte hem om die waardering te ontvangen. En het gaf hem tegelijkertijd een nog dieper besef van hoe zijn manier van inchecken bijdroeg aan mijn welzijn.

In verbinding blijven

Los van wat inchecken op het moment zelf kan brengen, geloof ik dat het ook op de lange termijn iets wezenlijks bijdraagt aan de verbinding. Voor mij voelt het als een manier om de brug tussen twee mensen open en levend te houden in een intieme relatie. Door steeds opnieuw bij elkaar in te checken, blijven we verbonden met wat er op dat moment in ons leeft. Met de behoeften van nu. En ook met het feit dat die behoeften veranderen, verschuiven, bewegen, simpelweg omdat we levende mensen zijn. Inchecken houdt de lijn open. De lijn naar luisteren. Naar begrijpen wat er in de ander leeft. Naar het kunnen meenemen van elkaars behoeften in de volgende stap die we zetten. Juist door zulke kleine en tegelijk diepgaande gebaren blijft die lijn bestaan. En zo ervaar ik het ook in mezelf: het helpt me om mijn hart open te houden.

Meer flow

In de manier waarop Vincent en ik ons de afgelopen jaren tot elkaar verhouden, merk ik dat er in ons allebei iets aan het verschuiven is. Telkens wanneer we contact maken met elkaars behoeften, daar woorden aan geven en echt naar elkaar luisteren, voelt het alsof weer een paar cellen in ons lichaam beter beginnen te begrijpen wat belangrijk is. Voor onszelf én voor de ander. En hoe meer van ons systeem dat lijkt te begrijpen, hoe meer flow er ontstaat in onze relatie. Bewustzijn van onze behoeften, en van de impact die we op elkaar hebben, vergroot die flow. Hoe beter we gaan verstaan wat voor ons werkt, hoe makkelijker het wordt om samen door het leven te bewegen. En hoe vloeiender de dans met onze behoeften wordt.

Een andere focus

Wat ik in de afgelopen jaren heb geleerd, juist ook door alles wat we onderweg zijn tegengekomen, is hoe essentieel het is om te blijven onthouden dat behoeften veranderen. Er bestaat geen vaste handleiding die je één keer aan de ander geeft en die daarna voor altijd klopt. Zo werkt het niet. En we kunnen ook niet verwachten dat de ander vanzelf begrijpt wat er in ons verschoven is, als wij daar zelf geen woorden aan geven. De ander kan niet raden hoe die op dit moment aan ons leven kan bijdragen of hoe die voor ons kan zorgen. Daarom is inchecken voor mij zo belangrijk. Even voelen, aftasten, vragen wat er nu in de ander leeft. En dat niet één keer, maar steeds opnieuw, of in elk geval met regelmaat. Voor mij is dat een wezenlijk onderdeel van zorg dragen voor de verbinding.

Van ‘moeten’ naar ‘willen’

Misschien klinkt dit allemaal als veel werk. Alsof je er in een relatie weer een taak bij krijgt. Juist daarom wil ik steeds opnieuw contact maken met mijn waarom. Ik wil zorgen voor mezelf, voor de ander en voor onze relatie. Ik wil er, moment voor moment, aan bijdragen dat ons leven mooier wordt. Dat er meer flow komt. Meer gemak. Meer ruimte om samen te zijn. Ik wil genieten van het geven en ontvangen van aandacht, waardering en zorg. Ik hoef dit niet te doen. Het is geen opdracht. Het is een keuze. Een bijdrage die ik alleen wil geven als die echt uit mijn hart komt en als mijn lichaam daar volmondig ja op zegt.

Ik geloof dat een gezonde relatie vraagt om de bereidheid om steeds opnieuw te luisteren naar wat er in jezelf leeft, én naar de gevoelens en behoeften van de ander. Dat vraagt ook dat er ruimte mag zijn voor verschuiving. In aandacht. In prioriteit. In wat er op dit moment toe doet. En het vraagt dat we accepteren dat de ander ons niet automatisch begrijpt, en zich ook niet altijd vanzelf begrepen voelt. Voor mij is dat wat een relatie steeds weer vraagt: een dans tussen wederzijdse empathie en echtheid.