Dat er niets op te lossen viel drong pas later tot hem door

Het is warm.

Niet een beetje warm, maar zo warm dat ik inmiddels als een soort zoekende woestijndier door mijn huis beweeg op zoek naar een plek waar nog iets van verkoeling te vinden is.

Voor de duidelijkheid: ik hoef geen tips.

Geen natte handdoek in mijn nek. Geen voetenbad. Geen ventilator met bevroren flessen ervoor. Geen goedbedoeld advies over ramen open, ramen dicht, gordijnen dicht, lauwe thee of vroeger naar bed.

Ik wil het gewoon even zeggen.

Ik heb het warm.

En precies daar wil ik beginnen:

Veel mensen luisteren alsof er iets aan ze gevraagd wordt, terwijl dat nog maar de vraag is.

Ze zitten tegenover je, ze knikken, ze kijken betrokken en ze zeggen af en toe ja of hmm. En ondertussen gebeurt er iets anders: In hun hoofd zijn ze al bezig met de volgende stap. Wat moet jij nu doen? Wat zou handig zijn? Hoe kom je hieruit? Welke tip kunnen zij geven waardoor dit gesprek weer een beetje opgeruimd voelt?

En voor je het weet, zit je niet meer in een gesprek, maar in een soort helpdesk waar je niet om hebt gevraagd.

Je vertelt dat je moe bent en iemand begint over magnesium.

Je vertelt dat je twijfelt en iemand vraagt of je al een lijstje met voor- en nadelen hebt gemaakt.

Je vertelt dat je geraakt bent door iets wat iemand zei en voordat je goed en wel hebt kunnen voelen wat er eigenlijk gebeurde, krijg je al een analyse van de situatie, de ander, jouw aandeel en de meest verstandige vervolgstap.

Allemaal goed bedoeld natuurlijk, maar goed bedoeld is niet hetzelfde als goed ontvangen of goed geluisterd.

Want meestal willen wij mensen helemaal niet dat iemand het oplost. Meestal willlen we niet dat iemand het gladstrijkt, verklaart, nuanceert of in een vrolijker perspectief zet. Meestal willen we gewoon even kunnen zeggen: Dit raakte me, en ik weet nog niet precies waarom, en ik weet ook nog niet wat ik ermee moet, maar dit is wat er in mij leeft.

En dan is het nogal eenzaam als de ander meteen met een gereedschapskist aan komt lopen.

Alsof jouw binnenwereld een lekkende kraan is die gefixt moet worden.

Ik denk dat dit veel vaker gebeurt dan we doorhebben. Wij mensen zijn betrokken en juist omdat we betrokken zijn en niet goed weten wat we moeten doen met ongemak, denken we dat er iets moet gebeuren. Iemand vertelt iets pijnlijks, ingewikkelds of kwetsbaars en ergens in ons systeem gaat het aan: help, hier moet iets mee.

Dus gaan we iets doen.

We geven advies en we stellen slimme vragen. We komen met oplossingen en we trekken er een les uit. We vertellen hoe wij het ooit hebben aangepakt of we wijzen de andere op de positieve kant van het verhaal. Het komt vast wel goed.

En soms is dat ook wat iemand nodig heeft, maar meestal niet meteen.

Meestal wil iemand eerst merken: je hoort me. Je probeert niet van mijn gevoel af te komen. Je blijft even bij wat ik zeg, ook als het ook voor mij nog wat rommelig is en geen duidelijke conclusie heeft. Ook als jij niet precies weet wat je ermee moet.

Dát is luisteren.

Niet wachten tot jij mag praten en dan komen met het beste advies. Niet de pijn van de ander zo snel mogelijk verplaatsen naar een praktisch actiepunt.

Blijven.

Met aandacht, nieuwsgierigheid en de bereidheid om niet meteen te weten waar het heen moet.

Dat klinkt misschien eenvoudig, maar dat is het niet. Echt luisteren vraagt dat je je eigen neiging om te helpen even parkeert. Dat je je goede bedoelingen niet meteen voor iemands voeten gooit. Dat je niet van de spanning in het gesprek wegloopt door er iets nuttigs van te maken.

Het vraagt dat je verdraagt dat iemand iets voelt wat jij niet hoeft te repareren.

En dat is voor veel mensen ongemakkelijk.

We hebben vaak beter leren oplossen dan aanwezig zijn. We hebben geleerd dat je waardevol bent als je iets toevoegt. Als je meedenkt, praktisch bent en met een frisse blik komt. Als je zegt: Als ik eerlijk ben dan...

Soms voeg je het meeste toe door níet meteen iets toe te voegen.

Door te zeggen:

Vertel eens.

Of:

Wat raakte je daarin?

Of:

Wil je dat ik meedenk, of wil je dat ik gewoon even luister?

Dat laatste zinnetje kan een gesprek redden.

Het is simpel en het maakt ruimte. Het haalt de automatische piloot uit het gesprek. Het geeft de ander de keuze. Én het voorkomt dat jouw hulpvaardigheid tussen jullie in gaat staan.

Want dit is het pijnlijke aan ongevraagd advies: Het kan voelen alsof iemand niet bij jou wil blijven, maar zo snel mogelijk naar een plek wil waar het weer overzichtelijk is. Alsof je pas welkom bent wanneer je je verhaal hebt teruggebracht tot een probleem met een oplossing.

De meeste verhalen helemaal niet opgelost willen worden.

De meeste verhalen willen eerst worden gehoord.

De meeste gevoelens willen niet meteen lichter gemaakt worden. Ze willen serieus genomen worden.

De meeste twijfels willen niet meteen een knoop doorgehakt zien. Ze willen onderzocht worden.

De meeste pijn wil niet dat iemand zegt wat je moet doen. Ze wil dat iemand even naast je blijft zitten zonder er een project van te maken.

"Dat er niets op te lossen viel, drong pas later tot hem door."

We komen er pas later achter dat niet ons advies het probleem was, maar het moment waarop we ermee kwamen. Dat we te snel wilden helpen. Te snel wilden begrijpen. Te snel naar een uitweg zochten, terwijl de ander nog bezig was met voelen wat er eigenlijk aan de hand was.

Terwijl verbinding vaak begint op het moment dat we die reflex even kunnen inhouden.

En dat hoeft niet voor altijd. Advies is niet 'fout'. Meedenken is niet verboden.

Maar meestal komt luisteren eerst.

Eerst horen wat iemand zegt, begrijpen wat het voor diegene betekent. Eerst even naast iemand gaan staan, voordat je vraagt waar jullie naartoe moeten.

Dat gaat niet over een methode of een communicatiekunstje voor gevorderden.

Dat gaat over menselijk contact.

Daar hebben we op dit moment veel meer van nodig dan nóg een tip, nóg een analyse, nóg een stappenplan of nóg een goedbedoelde oplossing.

We hebben gewoon iemand nodig die zegt:

Ik ben er.

Vertel maar.

Ik hoef dit niet meteen voor je op te lossen.

Wil jij leren luisteren? Naar jezelf of een ander? Of wil je ervaren hoe het is om helemaal gehoord te worden?

In het Proeflokaal op 26 juni  in Haarlem kun je een dag komen proeven van verbindende communicatie. Niet als droge theorie, maar door écht te ervaren wat er gebeurt als je vertraagt, luistert en woorden geeft aan wat er werkelijk speelt.

Wil je meteen de diepte in en de basis echt stevig neerzetten? Dan is Fundamenten er voor jou. Een 6-weekse online training waarin je stap voor stap leert luisteren zonder meteen te fixen, spreken zonder jezelf te verliezen en gesprekken voeren waarin ruimte ontstaat voor wat er onder de woorden leeft.

Je bent welkom.

De kortingscodes zijn deze maand nog geldig:

Met de code PROEF100 kun je voor €100 meedoen aan Proeflokaal.

Met de code FUNDAMENT120 kun je voor €120 meedoen aan Fundamenten.

Heb je vragen of twijfel je wat het beste bij je past? Stuur me gerust een e-mail. Ik denk graag even met je mee.

Voor nu wens ik je een fijne week toe.

Verkoelende groeten,

Tamara