Beloofd is beloofd

Als iemand tegen mij zegt: ik ben heel loyaal, dan merk ik vaak dat er iets in mij op scherp gaat staan. Niet omdat ik denk dat diegene afspraken niet serieus neemt, of omdat ik betrouwbaarheid onbelangrijk vind, maar omdat ik me afvraag wat die loyaliteit precies betekent. Zit daar nog beweging in? Is er nog ruimte om opnieuw te luisteren? Mag die loyaliteit ook veranderen als het leven verandert?

Doms klinkt "ik ben loyaal" niet als een vrije keuze in mijn oren, maar als een contract waar iemand zichzelf met ijzerdraad aan heeft vastgezet.

Beloofd is beloofd.

Het klinkt stevig, betrouwbaar, helder en misschien volwassen zelfs. Alsof een afspraak een soort heilige grens is waar je daarna nooit meer aan mag komen. Alsof trouw betekent dat je altijd blijft staan waar je ooit bent gaan staan. Alsof betrouwbaarheid betekent dat je nooit meer van mening verandert, zelfs niet wanneer je lijf, je hart en je leven allang iets anders zeggen.

Maar het leven werkt niet zo.

Het leven beweegt voortdurend. Mensen veranderen, omstandigheden verschuiven, relaties krijgen een andere vorm en behoeften kunnen door de jaren heen compleet anders worden. Je kunt vandaag ergens volmondig ja tegen zeggen en over een jaar merken dat datzelfde ja niet meer klopt. Niet omdat je onbetrouwbaar bent geworden, maar omdat er iets veranderd is in jou, in de ander, in jullie relatie of in wat er mogelijk is.

Dat gebeurt.

We doen soms alsof integriteit en congruentie betekent dat je een oude keuze blijft herhalen, ook wanneer die keuze niet meer klopt. Alsof je pas betrouwbaar bent als je je aan je belofte houdt, ongeacht de prijs die jij of de ander daarvoor betaalt. Voor mij voelt dat niet als integriteit, maar als verstarring met een nette jas aan.

Ik denk niet dat loyaliteit een waarde is. Ik denk dat loyaliteit meestal een strategie is. Een manier om voor iets anders te zorgen.

Wanneer iemand zegt: beloofd is beloofd, hoor ik daaronder misschien een verlangen naar vertrouwen, helderheid, veiligheid of zorgvuldigheid. Misschien wil iemand weten waar die aan toe is. Misschien wil iemand voelen dat afspraken niet zomaar achteloos van tafel worden geveegd. Misschien is er een diep verlangen naar betrouwbaarheid, naar rust, naar niet steeds opnieuw hoeven twijfelen aan de ander.

Dat snap ik.

Ik hou ook van mensen die zorgvuldig zijn met hun woorden. Ik hou van mensen die niet bij het eerste ongemak verdwijnen. Ik hou van mensen die verantwoordelijkheid nemen voor de impact van hun keuzes en niet zomaar alles laten vallen zodra het moeilijk wordt. Daar zit iets moois in. Iets waardevols. Iets menselijks.

Alleen wordt het spannend wanneer de strategie belangrijker wordt dan de behoefte waar die strategie ooit voor bedoeld was. Wanneer loyaliteit niet meer gaat over verbinding, maar over volhouden. Wanneer betrouwbaarheid niet meer gaat over afstemming, maar over jezelf wegzetten. Wanneer afspraak is afspraak niet meer zorgt voor helderheid, maar voor innerlijke verkramping.

Dan wordt loyaliteit geen veilige bedding meer, maar een kooi.

Wat nou als je loyaal blijft aan een afspraak die niet meer klopt? Wat als je loyaal blijft aan een rol waar je uitgegroeid bent? Wat als je loyaal blijft aan iemand die niet meer zorgvuldig met jou omgaat? Wat als je loyaal blijft aan een oud beeld van jezelf, terwijl je leven inmiddels iets heel anders van je vraagt?

Dan is de vraag niet meer of je loyaal bent.

Dan is de vraag waaraan.

Aan je oude belofte? Aan de verwachting van de ander? Aan het beeld dat jij betrouwbaar wilt zijn? Aan de angst om iemand teleur te stellen? Aan het verhaal dat terugkomen op je keuze hetzelfde is als falen?

Of ben je ook loyaal aan je eigen grenzen, aan je veranderde behoeften, aan je lijf dat allang signalen geeft, aan de waarheid van dit moment?

Dat is waar het voor mij interessant wordt. Niet als semantische discussie, niet als woordspelletje en ook niet om te kunnen zeggen dat loyaliteit dus niet bestaat of nergens toe doet. Het gaat mij niet om het woord. Het gaat mij om de vrijheid om opnieuw te luisteren naar wat echt werkt.

Om te kunnen zeggen: toen ik dit beloofde, meende ik het. Met alles wat ik toen wist, voelde en kon overzien. Mijn intentie was oprecht. Mijn ja was echt. Alleen is er nu iets veranderd.

Ik ben niet achteloos. Ik ben zorgvuldig.

Terugkomen op een afspraak hoeft niet te betekenen dat je de ander laat vallen. Het kan ook betekenen dat je opnieuw afstemt. Dat je niet stiekem verdwijnt, niet ineens koud wordt en niet doet alsof de afspraak nooit heeft bestaan, maar dat je zegt: ik wil hier zorgvuldig mee omgaan, juist omdat ik merk dat het niet meer klopt zoals het was.

Voor mij zit daar veel meer betrouwbaarheid in dan in blind volhouden. Iemand die nooit van mening mag veranderen, kan uiteindelijk niet meer echt aanwezig zijn. Die kan alleen nog maar loyaal blijven aan een oude versie van zichzelf.

Daar maak je geen levende verbinding mee.

Daar maak je een contract mee.

Echte verbinding vraagt iets anders. Die vraagt dat we blijven luisteren naar onszelf, naar de ander en naar wat er tussen ons gebeurt. Soms betekent dat dat je een afspraak nakomt, ook wanneer het ongemakkelijk is. Soms betekent het dat je opnieuw moet onderhandelen. Soms betekent het dat je eerlijk moet zeggen: dit kan ik niet meer beloven.

Dat laatste vind ik niet per se onbetrouwbaar. Ik vind het meestal enorm moedig.

Behoeftebewustzijn helpt mij om daar helderheid in te krijgen. Het helpt mij om onder mijn eigen woorden te luisteren. Wanneer ik zeg dat ik loyaal wil zijn, wat probeer ik dan eigenlijk te beschermen? Gaat het om vertrouwen, verbinding, zorg, helderheid, rust, veiligheid of erkenning? En klopt de strategie die ik ooit koos nog steeds bij die behoefte, of houd ik iets in stand omdat ik ooit heb besloten dat ik zo iemand ben?

Daar zit voor mij de kern.

Niet in de vraag of ik het juiste woord gebruik. Niet in de vraag of ik mezelf loyaal noem of juist niet. Niet in de vraag of "beloofd is beloofd" fout is. Maar in de vraag of ik nog kan voelen waar mijn ja vandaan komt, of ik nog kan merken wanneer mijn ja een automatische piloot is geworden, en of ik mezelf toestemming geef om opnieuw te kiezen wanneer mijn behoeften veranderen.

Want behoeften, of eigenlijk de strategien die ik heb gekozen om deze behoeften te vervullen, veranderen.

Mensen die vroeger belangrijk waren, kunnen uit mijn leven verdwijnen. Mensen die ooit aan de rand stonden, kunnen ineens dichtbij komen. Wat vroeger klopte, kan nu nergens meer op slaan. Wat vroeger onmogelijk leek, kan later heel passend blijken. We zijn geen stenen beelden die ooit een positie innemen en daar vervolgens de rest van hun leven dapper in blijven staan.

We zijn levende mensen, met lichamen die signalen geven, relaties die bewegen, behoeften die verschuiven en levens die ons soms meenemen naar plekken die we niet hadden kunnen voorspellen.

Daarom wil ik voorzichtig zijn met zinnen als beloofd is beloofd. Soms is beloofd gewoon beloofd. Soms is beloofd: ik had de intentie, maar ik moet opnieuw kijken. Soms is beloofd: ik wil zorgvuldig omgaan met jou, en daarom moet ik eerlijk zijn over mij.

Dat is voor mij geen gebrek aan loyaliteit.

Dat is behoeftebewustzijn.

Dat is vrij communiceren.

Niet leven vanuit oude contracten, maar vanuit levend contact met wat er nu waar is.

Wil jij onderzoeken welke strategieën voor jou niet meer werken?

Welke oude afspraken je nog steeds probeert na te komen, terwijl ze eigenlijk niet meer kloppen?

Welke contracten je met jezelf of met een ander hebt afgesloten, en waar je misschien opnieuw naar mag kijken?

Kom dan naar de Empathy Gym op 15 juni.

Daar oefenen we met vrijer communiceren. Niet door harder je best te doen om loyaal, aardig of verstandig te zijn, maar door te leren luisteren naar wat er onder je woorden, reacties en keuzes leeft.

Zodat je niet vast hoeft te blijven zitten aan een oud ja.

Zodat je opnieuw kunt voelen wat nu klopt.

Check deze LINK voor meer info.

Of reageer op deze email, dan denk ik met je mee.

Liefs,

Tamara

Ps. Met de code GYM11 kun je voor 11 euro meedoen.